Wakacje od ZUS - na czym polegają wakacje składkowe?

2025-11-03

Wysokie składki to zmora wielu mikroprzedsiębiorców, zwłaszcza w czasach, gdy każda złotówka ma znaczenie. Wakacje od ZUS mogą przynieść realną ulgę dla firmowego budżetu. Sprawdź, czy twoja firma kwalifikuje się do skorzystania z wakacji składkowych. Jakie warunki należy spełnić? Wyjaśniamy krok po kroku!

Wakacje od ZUS – co oznacza ten przywilej dla przedsiębiorców
Wakacje składkowe ZUS to istotna forma wsparcia przedsiębiorców. Wakacje od ZUS oznaczają możliwość zwolnienia z opłacania składek przez jeden, wybrany przez przedsiębiorcę miesiąc w roku. Zwolnienie dotyczy składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, a także na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe dotyczących przedsiębiorcy. Co najważniejsze, w tym okresie zachowuje się ciągłość ubezpieczenia.

Korzystne dla przedsiębiorców przepisy zostały wprowadzone 1 listopada 2024 r., a przedsiębiorcy mogli z nich skorzystać już za grudzień 2024 r. To oznacza, że przedsiębiorcy nie musieli płacić składek społecznych w styczniu 2025 r.

Nowe przepisy są odpowiedzią rządu na liczne głosy ze środowiska przedsiębiorców, którzy od dawna apelowali o większą elastyczność w kwestii opłacania składek ZUS i wsparcie dla najmniejszych firm. Wakacje składkowe spotkały się z ogromnym zainteresowaniem mikrofirm. W samym listopadzie 2024 r. do ZUS wpłynęło ponad 1,3 mln wniosków – poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Wakacje składkowe ZUS – kto może skorzystać i na jakich zasadach

Wakacje od ZUS – dla kogo stworzono to rozwiązanie? Z przepisów mogą skorzystać mikroprzedsiębiorcy zarejestrowani w CEIDG, niezależnie od formy opodatkowania. Uprawnione do ulgi są osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, a także wspólnicy spółek cywilnych, którzy spełniają określone warunki. Przede wszystkim przedsiębiorca:

• podlega pod ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej,
• w miesiącu przed złożeniem wniosku posiada do 10 osób (w tym siebie) ubezpieczonych w ZUS,
• w roku poprzednim oraz roku, w którym składa wniosek nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy,
• jego roczny przychód w jednym z dwóch lat przed rokiem złożenia wniosku  nie przekraczał równowartości 2 mln euro (w przeliczeniu na złote po kursie z ostatniego dnia roboczego roku poprzedzającego rok składania wniosku).

Jeżeli przedsiębiorca chce skorzystać ze zwolnienia z dobrowolnej składki chorobowej, musi być do niej zgłoszony w miesiącu składania wniosku i w miesiącu poprzednim.  

Możesz złożyć wniosek o wakacje składkowe, jeśli rozliczasz się na podstawie:

• zasad ogólnych (skala podatkowa),
• podatku liniowego,
• ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
• karty podatkowej.

Warto pamiętać, że wakacje składkowe dotyczą wyłącznie właścicieli firm – nie obejmują pracowników zatrudnionych na etat ani osób pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych. Zwolnienie obejmuje składki od najniższej podstawy wymiaru obowiązującej danego przedsiębiorcę.

Żeby skorzystać ze zwolnienia od ZUS, należy złożyć wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc (RWS) w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który chcemy otrzymać zwolnienie. Na przykład, jeśli chcesz „zawiesić” płacenie składek w grudniu, wniosek powinieneś złożyć w listopadzie. Wnioski można składać tylko elektronicznie – przez platformę e-ZUS.

Co ważne, składki za miesiąc, którego dotyczy zwolnienie, pokrywa budżet państwa. Nie musisz więc obawiać się, że utracisz ciągłość ubezpieczenia.

Uwaga!

Wakacje składkowe stanowią pomoc de minimis – jeśli wyczerpałeś już limit pomocy (300 tys. euro w ciągu trzech lat), nie możesz z nich skorzystać.

Wakacje od ZUS wniosek – jak poprawnie złożyć dokumenty

Wniosek o wakacje składkowe (formularz RWS) złożysz wyłącznie elektronicznie – za pośrednictwem profilu płatnika w e-ZUS (dawniej PUE ZUS). Cały proces przebiega online i trwa maksymalnie kilka minut. Sprawdź krok po kroku, jak wypełnić wszystkie formalności.

1. Zaloguj się do e-ZUS i przejdź do zakładki „Konto płatnika”.
2. Kliknij „Kreatory wniosków”, a następnie wybierz opcję „Kreator wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc – RWS”.
3. Przejdź do kreatora i wypełnij wniosek, podając następujące dane:

• rodzaj wniosku – wybierz, czy jest to nowy wniosek, uzupełnienie/korekta lub wycofanie wniosku,
• dane wnioskodawcy – podaj NIP, PESEL, rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości, imię, nazwisko (oraz opcjonalnie numer telefonu),
• treść wniosku –miesiąc i rok, uzupełni się automatycznie, zweryfikuj czy chcesz uzyskać zwolnienie za wskazany miesiąc,
• oświadczenie o spełnieniu warunków zwolnienia – potwierdź, że spełniasz warunki do skorzystania z ulgi, np. dotyczące limitu przychodu i niewykonywaniu pracy dla byłego pracodawcy,
• informacje o pomocy de minimis – jeśli z niej korzystałeś, dołącz odpowiednie zaświadczenia lub składasz oświadczenie o łącznej wartości pomocy w euro,
• informacje wymagane do udzielenia pomocy de minimis – wypełniasz takie dane jak: wielkość podmiotu, kod PKD, powiązania z innymi podmiotami, informacje o powstaniu podmiotu oraz prowadzonej działalności.

4. Podpisz i wyślij wniosek – możesz to zrobić kwalifikowanym podpisem elektronicznym, profilem zaufanym, podpisem osobistym lub profilem PUE.

Wniosek o wakacje od ZUS możesz skorygować lub wycofać, ale tylko do momentu jego rozpatrzenia. W każdej chwili możesz też sprawdzić aktualny status wniosku, wybierając w Panelu płatnika zakładkę „Zwolnienie z obowiązku opłacenia składek”. System pokaże ci wtedy aktualny etap, np. weryfikowany.

Wniosek RWS możesz złożyć osobiście lub przez pełnomocnika, np. księgową.

ZUS wakacje składkowe – czy trzeba opłacać wszystkie składki

Jak wspomnieliśmy, wakacje od ZUS dotyczą obowiązku opłacania niemal wszystkich składek za jeden, wybrany przez przedsiębiorcę miesiąc w roku. Ulga obejmuje:

• składki na ubezpieczenie emerytalne,
• rentowe,
• wypadkowe,
• dobrowolne chorobowe,
• składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Jeśli korzystasz z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (co daje prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego), to również w tym zakresie przysługuje ci zwolnienie.

W praktyce oznacza to, że w miesiącu objętym wakacjami ZUS nie opłacasz składek społecznych za siebie, a obowiązek ten przejmuje państwo.

Wakacje składkowe nie obejmują natomiast składki zdrowotnej – musisz ją zapłacić w pełnej wysokości w standardowym terminie – zgodnie z obowiązującymi zasadami (zależnie od formy opodatkowania i dochodu/przychodu).

Sprawdź również: Ile wynosi składka zdrowotna? Ryczałt, podatek liniowy i zasady ogólne

Wakacje od ZUS a wyższe składki

Jak wspomnieliśmy, wakacje od ZUS obejmują składki od najniższej podstawy wymiaru, który obowiązujące przedsiębiorcę. Prowadząc działalność masz prawo podwyższyć podstawę, np. żeby w przyszłości otrzymywać wyższe świadczenie – emeryturę, zasiłek macierzyński itp. W przypadku opłacania składek od wyższej podstawy również możesz złożyć wniosek o wakacje składkowe, jednak budżet państwa pokryje za ciebie składki od najniższej podstawy. Nie masz możliwości dopłacenia składek dla wyżej podstawy w miesiącu zwolnienia.

Jak rozliczyć wakacje składkowe ZUS?

Korzystałeś z ulgi w opłacaniu składek? Pamiętaj, żeby złożyć odpowiednie deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA z kodami:

• 05 14 – dla przedsiębiorców opłacających pełne składki ZUS,
• 05 74 – dla przedsiębiorców korzystających z preferencyjnych składek ZUS,
• 05 94 – dla przedsiębiorców korzystających z ulgi mały ZUS plus.

Żeby rozliczyć miesiąc, w którym korzystałeś z ulgi, musisz też złożyć:

• ZUS RCA za siebie z odpowiednim kodem z rozliczeniem składek społecznych,
• ZUS RCA z aktualnym kodem i rozliczeniem składek zdrowotnych,
• ZUS RCA za pozostałych ubezpieczonych,
• ZUS DRA.

Wakacje od ZUS dla kogo – kiedy i dlaczego warto z nich skorzystać?

Wakacje składkowe to rozwiązanie, które może znacząco odciążyć budżet mikroprzedsiębiorcy. Zwolnienie najbardziej opłaca się tym osobom, które płacą tzw. duży ZUS, czyli składki w pełnej wysokości. Nieco mniejsze oszczędności zyskają przedsiębiorcy opłacający preferencyjne składki lub będące na małym ZUS-ie Plus.

Wakacje składkowe mogą przynieść realne korzyści. Przed złożeniem wniosku warto jednak przeanalizować sytuację finansową firmy i zastanowić się nad miesiącem, którego będzie dotyczyć zwolnienie. Ulga jest dostępna tylko raz w roku, a zatem najlepiej skorzystać z niej wtedy, gdy przewidujesz niższe przychody.

Przykład:

Pan Andrzej prowadzi gospodarstwo agroturystyczne na Mazurach. Jego działalność przynosi największe zyski w sezonie letnim – od maja do września, kiedy wynajmuje pokoje, organizuje spływy kajakowe i warsztaty dla turystów. Zimą ruch w gospodarstwie praktycznie zamiera. Dlatego pan Andrzej postanowił skorzystać z wakacji składkowych za listopad – gdy jego przychody są najniższe, a koszty utrzymania firmy (np. ogrzewania budynków) nadal wysokie.

Obawiasz się, że skorzystanie z ulgi może w przyszłości wpłynąć na uprawnienia do korzystania z emerytury lub renty? Mamy dobrą wiadomość – ustawodawca to przewidział. Wakacje od składek ZUS nie wpływają ani na prawo do zasiłku chorobowego, ani na wysokość świadczeń.

Wakacje od ZUS nie są obowiązkowe – to rozwiązanie fakultatywne, a więc nie musisz z niego korzystać. Jest to jednak realna forma wsparcia mikroprzedsiębiorców, szczególnie osób, które szukają oszczędności bez utraty ciągłości ubezpieczenia. Warto zatem złożyć wniosek, zwłaszcza gdy płacisz tzw. duży ZUS. Podczas przerwy od składek możesz prowadzić działalność tak, jak do tej pory, czyli wystawiać faktury i korzystać z ubezpieczenia. Zaoszczędzone środki możesz przeznaczyć na inwestycje lub bieżące wydatki.

---

Zespół Ekspertów ING Księgowość