Zmiana formy opodatkowania

2026-01-19

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej to niełatwe zadanie. Osoby posiadające swoje firmy muszą niejednokrotnie podejmować szereg trudnych decyzji, które później mają bardzo długofalowy wpływ na ich funkcjonowanie. Mowa tutaj chociażby o wyborze formy opodatkowania. Często okazuje się, że wybrany rodzaj niekoniecznie jest dla danego podmiotu korzystny. Na szczęście, w konkretnych okolicznościach istnieje możliwość zmiany opodatkowania. Kiedy i na jakich warunkach możliwa jest zmiana opodatkowania? Zapraszamy do lektury.

Kiedy można zmienić formę opodatkowania działalności?

Należy wiedzieć o tym, iż polski ustawodawca bardzo jasno to określił, dzięki temu każdy przedsiębiorca bez trudu może zmienić formę opodatkowania, gdy spełni konkretne wytyczne. Przede wszystkim, do zmiany formy opodatkowania niezbędne jest wypełnienie specjalnego dokumentu na druku CEIDG-1. Dokument ten można wypełnić zarówno w formie stacjonarnej w urzędzie skarbowym, ale także za pośrednictwem internetu, co jest znacznie wygodniejszym rozwiązaniem.

Kiedy możliwa jest zmiana formy opodatkowania? Oto najważniejsze informacje co do terminów:

Zmiana formy opodatkowania do 20 dnia miesiąca (podatek liniowy, ryczałt ewidencjonowany, na zasadach ogólnych).następującego po miesiącu, w którym uzyskano pierwszy przychód w nowym roku podatkowym (najczęściej będzie to 20. lutego).

Ważne!
Termin jest nieprzekraczalny. Wniosek złożony po tej dacie (np. 21 lutego) będzie nieskuteczny — urząd skarbowy nie uzna zmiany jako złożonej w terminie. W praktyce oznacza pozostanie na dotychczasowej formie opodatkowania przez cały rok bez możliwości zmiany w trakcie roku. 

Zmiana formy opodatkowania do 20 stycznia (rezygnacja z karty podatkowej). Aby było to możliwe, przedsiębiorca we wcześniejszym roku musiał rozliczać się w ramach karty podatkowej. Warto nadmienić, że od 2022 obowiązują nowe przepisy zgodnie z którymi przejście na kartę podatkową nie jest już możliwe. Oznacza to, że wyłącznie osoby, które wcześniej wybrały ten sposób rozliczania, mogą z niego skorzystać, zaś rezygnacja, zgodnie z powyższą informacją, możliwa jest do 20 stycznia.

Ci przedsiębiorcy, którzy uruchamiają swoją działalność w ciągu roku, decydują o wyborze swojej formy opodatkowania poprzez złożenie stosownego wniosku do CEIDG. Warto nadmienić, że nie można spóźnić się z podjęciem tej decyzji, ponieważ w przeciwnym razie "z urzędu" przedsiębiorca będzie musiał rozliczać się w ramach zasad ogólnych, na skali podatkowej.

Zmiany formy opodatkowania można dokonywać wyłącznie raz w roku. Przykład: jeśli przedsiębiorca zmienił formę opodatkowania 20 stycznia 2026 roku, kolejny raz mógł dokonać tego dopiero w roku 2027, w miesiącu następującym po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód w tym roku.

Jak prawidłowo złożyć wniosek o zmianę formy opodatkowania?

Aby dokonać zmiany formy opodatkowania, niezbędne jest poprawne złożenie stosownego wniosku na określonym formularzu. Chodzi tutaj o zmianę wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W skrócie nazywa się to formularzem CEIDG-1. Na tym wniosku podatnicy wybierają zarówno formę opodatkowania przy zakładaniu firmy, jak i później, gdy chcą ją zmienić.

W jaki sposób prawidłowo złożyć wniosek o zmianę formy opodatkowania? Jest to naprawdę bardzo proste. Najlepiej załatwić wszystkie formalności przez internet, za pośrednictwem rządowej strony biznes.gov.pl Elektroniczny kreator jest bardzo intuicyjny. Po jego uruchomieniu wypełniamy pole zatytułowane "Oświadczenie o formie opłacania podatku dochodowego". Wybieramy pożądaną formę opodatkowania. Są trzy możliwości:

• opodatkowanie według skali podatkowej (tzw. zasady ogóle),
• podatek liniowy,
• ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Omawiany wybór będzie oznaczał jednoczesną rezygnację z formy opodatkowania, którą stosowano do tej pory. Nowa forma będzie dotyczyła podatku opłacanego w przyszłości. Przygotowany w ten sposób wniosek należy podpisać elektronicznie, na przykład profilem zaufanym bądź podpisem kwalifikowanym i wysłać. Należy mieć na uwadze, że są to dwie zupełnie różne czynności. W pierwszej kolejności wniosek się podpisuje, a dopiero potem wysyła.

Każdy przedsiębiorca, który chciałby mieć pewność, że prawidłowo wypełnił cały formularz, powinien uruchomić zakładkę Moje Sprawy/Zrealizowane. Tam znajdą się wszystkie dotychczas złożone przez niego wnioski wraz z ich statusem.

Dodatkowo, trzeba pamiętać, że gdy przedsiębiorca w kolejnym roku nie chce zmieniać formy opodatkowania, wówczas nie ma obowiązku składania jakichkolwiek wniosków czy oświadczeń.

W sytuacji, gdy przekroczone zostaną limity lub naruszone warunki wymagane do korzystania z wybranej formy, zmiana następuje z mocy prawa, a urząd skarbowy informuje podatnika o utracie prawa do dotychczasowej formy opodatkowania.

Jakie formy opodatkowania są dostępne dla przedsiębiorców?

Przedsiębiorcy mają możliwość wybierania spośród trzech form opodatkowania. Chodzi o:

Opodatkowanie według skali podatkowej (na zasadach ogólnych). Jest to podstawowa forma opodatkowania. Przy zakładaniu firmy nie trzeba zawiadamiać o jej wybraniu. W tym przypadku podstawą opodatkowania jest dochód, który pomniejsza się o przysługujące odliczenia. Matutaj zastosowanie skala podatkowa. Stawka podatku zależeć będzie od wysokości uzyskanego dochodu. Są dwie opcje: 12 procent i 32 procent. 12 procent podatku to stawka obowiązująca do kwoty 120 tys. zł, zaś 32 procent podatku obowiązuje przy kwotach większych niż 120 ty. zł. Przedsiębiorcy korzystający ze skali podatkowej mają możliwość korzystania z ulg i odliczeń od dochodu i podatku, a ponadto mogą rozliczać się na preferencyjnych warunkach wraz ze współmałżonkiem bądź jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Podatek liniowy (19 procent). Najważniejszą cechą wyróżniającą tę formę opodatkowania, jest fakt, iż stawka jest jednolita (19 procent) i nie zmienia się niezależnie od tego, jaka jest wysokość dochodu uzyskanego przez przedsiębiorcę. Należy pamiętać o tym, że nie można jej zastosować, gdy w ramach działalności gospodarczej będzie świadczyło się usługi dla byłego bądź obecnego pracodawcy w tym samym roku bądź w takim samym zakresie, w jakim świadczono dla niego usługi w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. Przy wybraniu tej formy rozliczania się traci się prawo do preferencyjnego rozliczania razem ze współmałżonkiem bądź jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Podatek liniowy skutkuje też tym, iż traci się prawo do korzystania z ulg i odliczeń podatkowych od dochodu i od podatku. Wyjątkiem są m.in. odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne, wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE), ulga na zabytki, ulga na terminale, ulgi B+R, ulga sponsoringowa.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Jest to forma opodatkowania możliwa do zastosowania w przypadku do konkretnych rodzajów działalności. Stawka podatku jest zróżnicowana i zależy od tego, czym zajmuje się dane przedsiębiorstwo i może wynieść od 2 do 17 procent. Istnieje też wiele wyłączeń - z tej formy opodatkowania nie mogą korzystać m.in. osoby korzystające z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego, osiągające dochodów z prowadzenia aptek, zakupu i sprzedaży wartości dewizowych czy handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych

Co należy rozważyć przed zmianą formy opodatkowania?

Zmiana formy opodatkowania to bardzo poważna decyzja, która ma wpływ na późniejsze dochody przedsiębiorstwa oraz wysokość danin przeznaczanych na rzecz urzędu skarbowego. Sytuacji nie ułatwia fakt, że polskie przepisy podatkowe w ostatnich latach ulegały dość częstym zmianom, dlatego ci przedsiębiorcy, którzy nie byli z nimi na bieżąco, często byli stratni.

Przede wszystkim przy rozważaniu zmiany formy opodatkowania trzeba szczegółowo zapoznać się z najistotniejszymi zasadami poszczególnych rozwiązań. Przykładowo: w sytuacji, gdy przedsiębiorca osiąga coraz wyższe dochody i rozlicza się w ramach zasad ogólnych (na skali podatkowej) i obawia się "wpadnięcia" w drugi próg podatkowy w wysokości 32 procent, powinien poważnie rozważyć przejście na podatek liniowy. Wówczas, niezależnie od wysokości osiąganych dochodów, będzie płacił podatek w niezmiennej wysokości, tj. 19 procent. Jednocześnie będzie się to jednak wiązało z brakiem możliwości korzystania z ulg podatkowych czy rozliczania się z małżonkiem.

Z kolei, gdy prowadzona działalność nie generuje żadnych bądź małą liczbę kosztów, wówczas dobrze byłoby rozważyć przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Atutem tej formy opodatkowania są bardzo niskie stawki. Dodatkowo, rozliczanie się w ten sposób jest wyjątkowo proste i poradzą sobie z tym nawet osoby bez fachowej wiedzy księgowej.

Rozważając zmianę formy opodatkowania trzeba też pamiętać, że nie istnieje rozwiązanie idealne. Każde z nich ma określone zalety jak i wady, dlatego podejmując decyzję należy pamiętać, iżforma opodatkowania musi odpowiadać profilowi działalności, poziomowi kosztów, stabilności przychodów, a nawet sytuacji rodzinno‑życiowej przedsiębiorcy.

Jak sprawdzić, czy zmiana formy opodatkowania została zaakceptowana?

Istnieje możliwość samodzielnej weryfikacji, czy zaakceptowano zmianę formy opodatkowania - i to bez wychodzenia z domu. Wystarczy skorzystać z dedykowanego serwisu i wygenerować specjalny raport. Raport jest dostępny z poziomu Konta Przedsiębiorcy na biznes.gov.pl. W celu uruchomienia raportu, należy:

1. uruchomić zakładkę "Moja firma", a następnie kliknąć "Dane firmy",
2. na liście danych wyszukać link "wygeneruj raport w e-Urzędzie skarbowym",
3. przeniesieni zostaniemy na stronę e-Urzędu, wówczas trzeba się zalogować,
4. następnie uruchomi się raport podatnika.

We wspomnianym raporcie widnieją informacje na temat wybranej formy rozliczenia podatku.

---

Zespół Ekspertów ING Księgowość