Informacje i komentarze ekspertów

Urlop macierzyński

4 lut 2019

Kwestie rozliczeniowe

Na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, każdej pracownicy z tytułu urodzenia dziecka lub przysposobienia dziecka przysługuje urlop macierzyński. Jest on przeznaczony na nabranie sił w czasie połogu oraz na sprawowanie opieki nad nowonarodzonym dzieckiem w pierwszych tygodniach jego życia. Zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego przysługuje w odpowiednim procencie wynagrodzenia lub przychodu, który stanowi podstawę jego wymiaru. Kto jest uprawniony do urlopu macierzyńskiego? Ile trwa? Jakie dokumenty są potrzebne? Poznajmy szczegóły.

 

Urlop macierzyński – komu się należy?

Urlop macierzyński należy się pracownicom, które:

  • urodziły co najmniej jedno dziecko,
  • przyjęły na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka wobec którego odroczono obowiązek szkolny do 10 roku życia i wystąpiły do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia,
  • przyjęły na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka wobec którego odroczono obowiązek szkolny do 10 roku życia, w ramach rodziny zastępczej, z wyłączeniem zawodowej rodziny zastępczej.

Jeśli pracownica w czasie trwania ciąży straciła prawo do ubezpieczenia chorobowego, np. z uwagi na utratę zatrudnienia spowodowane ogłoszeniem upadłości albo likwidacji pracodawcy, będzie należała jej się wypłata zasiłku macierzyńskiego. Prawo do zasiłku macierzyńskiego z mocy prawa mają pracownice zatrudnione na podstawie umowy o pracę na czas określony, na czas wykonania ustalonej pracy, lub też na okres próbny, który przekracza okres jednego miesiąca, z którymi umowa o pracę została przedłużona do dnia ich porodu.

 

Urlop macierzyński i rodzicielski– ile trwają ?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, z urlopu macierzyńskiego można skorzystać w następującym wymiarze:

- 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy porodzie,

- 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,

- 33 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,

- 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,

- 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

 

6 tygodni urlopu macierzyńskiego można wykorzystać jeszcze przed porodem, a kolejne po narodzinach dziecka.

Rodzice, którzy wykorzystają urlop macierzyński, mogą skorzystać z urlopu rodzicielskiego w wymiarze:

- do 32 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka,

- do 34 tygodni w przypadku urodzenia większej liczby dzieci przy jednym porodzie.

 

Urlop macierzyński i rodzicielski – niezbędne dokumenty

Urlop macierzyński jest urlopem obligatoryjnym, dlatego nie wymaga składania żadnego wniosku. Pracodawcy należy jednak dostarczyć pewne dokumenty:

  • zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu,
  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka.

Wniosek o urlop rodzicielski, który przysługuje bezpośrednio po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego, można złożyć na dwa sposoby.

 

1. Najpóźniej 21 dni po porodzie (nawet przed narodzinami dziecka) pracownica może złożyć jeden wspólny wniosek o udzielenie bezpośrednio po podstawowym urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, dołączając oświadczenia o braku zamiaru korzystania z urlopu rodzicielskiego przez drugiego rodzica.

 

2. Najpóźniej 21 dni przed rozpoczęciem urlopu rodzicielskiego powinna złożyć u pracodawcy wniosek, a także dołączyć do niego oświadczenie o braku zamiaru korzystania z tego urlopu przez drugiego z rodziców dziecka. Jeśli rodzice planują podzielić między sobą urlop rodzicielski, w oświadczeniu trzeba napisać, jak zamierzają to zrobić.

 

Urlop macierzyński i rodzicielski – wysokość świadczenia

W przypadku urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, wysokość zasiłku jest uzależniona od deklaracji matki, na jaki czas chce go otrzymywać:

Urlop macierzyński:

  • 100% podstawy wymiaru zasiłku przysługuje kobiecie, która w terminie 21 dni od dnia porodu, nie złoży wniosku o korzystanie z urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego.
  • 80% podstawy wymiaru zasiłku przysługuje, jeżeli kobieta w terminie do 21 dni od dnia porodu złoży wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Zasiłek w wysokości 80% podstawy wymiaru będzie przysługiwał przez cały okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.

Urlop rodzicielski:

  • 100% podstawy wymiaru zasiłku rodzicielskiego przysługuje w przypadku, gdy kobieta złoży wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego w terminie późniejszym niż 21 dni od dnia porodu. Zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru będzie przysługiwał przez pierwsze 6 tygodni urlopu rodzicielskiego przy urodzeniu jednego dziecka oraz przez pierwsze 8 tygodni w przypadku urodzenia przy jednym porodzie dwojga lub więcej dzieci.
  • 80% podstawy wymiaru zasiłku przysługuje, jeżeli kobieta w terminie do 21 dni od dnia porodu złoży wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Zasiłek w wysokości 80% podstawy wymiaru będzie przysługiwał przez cały okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.
  • 60% podstawy wymiaru zasiłku przysługuje w przypadku, gdy kobieta złoży wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego w terminie późniejszym niż 21 dni od dnia porodu. Zasiłek w wysokości 60% podstawy wymiaru będzie przysługiwał po pierwszych 6 tygodniach urlopu rodzicielskiego przy urodzeniu jednego dziecka oraz po pierwszych 8 tygodniach w przypadku urodzenia przy jednym porodzie dwojga lub więcej dzieci (za ten czas przysługiwał 100% zasiłek).

Pojęcia urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego często są mylone lub stosowane zamiennie. Znaczą jednak zupełnie co innego. Urlop macierzyński to przerwa w pracy. Natomiast zasiłek macierzyński – świadczenie pieniężne wypłacane kobiecie będącej na urlopie macierzyńskim.

Zespół Wsparcia ING Księgowość