Informacje i komentarze ekspertów

Rodzaje form prawnych działalności gospodarczej

6 lis 2018

Jakie wyróżniamy?

W Polsce podatnik, zakładając własną działalność gospodarczą musi wybrać jej odpowiednią formę prawną. Każda z form prowadzenia firmy cechuje się pewnymi wadami i zaletami. W pierwszej kolejności trzeba więc zdecydować, jaki rodzaj działalności będzie prowadzony. Ma to duży wpływ na koszty firmy, sposób jej rejestracji, a także na opodatkowanie i odpowiedzialność osobistą. Niektóre formy wymagają także początkowej inwestycji, która musi stać się majątkiem nowo założonej spółki. Zakładając działalność gospodarczą trzeba wszystko wziąć pod uwagę.
W poniższym artykule przedstawię formy prawne prowadzenia przedsiębiorstwa od najprostszych do najbardziej zaawansowanych.

Wprowadzenie
 

W Polsce działalność gospodarczą można prowadzić w formach zbliżonych do występujących w innych krajach europejskich. Wśród dostępnych można wyróżnić:

jednoosobowa działalność gospodarcza,

  • spółka cywilna,
  • spółka jawna,
  • spółka partnerska,
  • spółka komandytowa,
  • spółka komandytowo-akcyjna,
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
  • spółka akcyjna.

Jednoosobowa działalność gospodarcza
 

Najprostszą formą prawną, w jakiej możemy rozpocząć prowadzenie własnej działalności gospodarczej jest jednoosobowa działalność gospodarcza.

Zalety:

niewielkie koszty rejestracji;

  • szybka rejestracja i likwidacja działalności;
  • brak obowiązku posiadania kapitału początkowego;
  • osobista odpowiedzialność za wszelkie należności i zobowiązania wynikłe z prowadzenia działalności gospodarczej, która może obejmować również współmałżonka;
  • osobiste prowadzenie spraw przedsiębiorstwa;
  • proste formy prowadzenia księgowości;
  • duży wybór form opodatkowania (podatek według skali, podatek liniowy, ryczałt, karta podatkowa).

 

Wady:

 

za zobowiązania firmy przedsiębiorca odpowiada całym swoim majątkiem;

  1. rozwój firmy i jej funkcjonowanie zależne jest od jednej osoby;
  2. bez względu na to, czy firma przynosi zyski, czy straty, przedsiębiorca musi opłacać zobowiązania względem ZUS-u.

Spółka cywilna

Spółka cywilna to jedna z najpopularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej. Do jej założenia konieczne jest zawarcie umowy spółki.

Zalety:

  • zgłoszenie spółki cywilnej do CEIDG, rejestru REGON oraz ZUS nie wymaga uiszczenia jakiejkolwiek opłaty;
  • wielu przyszłych wspólników spółki cywilnej stoi także na stanowisku, że koszty bieżącego funkcjonowania spółki cywilnej są niższe niż w przypadku innych spółek;
  • podatek dochodowy jest płacony tylko jeden raz przez wspólników spółki cywilnej.

 

Wady:

  • wspólnicy ponoszą nieograniczoną i solidarną odpowiedzialność za długi cywilnoprawne, jak i za długi publicznoprawne.
     

Spółka jawna

Spółka jawna jest spółką osobową, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową.

Zalety:

  • do zawarcia umowy spółki jawnej nie jest wymagana forma aktu notarialnego;
  • dla utworzenia spółki przepisy Kodeksu Spółek Handlowych nie przewidują minimalnej wartości wkładu;
  • nieskomplikowany sposób prowadzenia spraw spółki;
  • niski koszt założenia spółki oraz niskie koszty obsługi prawnej i księgowej spółki;
  • możliwość ominięcia obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych;
  • opodatkowanie podatkiem dochodowym tylko na poziomie wspólników;
  • większa wiarygodność w oczach kontrahentów.

 

Wady:

  • wspólnicy spółki jawnej odpowiadają osobiście za zobowiązania spółki;
  • Każdy wspólnik spółki jawnej, jest płatnikiem składek na własne ubezpieczenia społeczne i zdrowotne;
  • wspólnik, nie może skorzystać z tzw. „małego ZUS-u”.
     

Spółka partnerska

Spółka partnerska jest dość specyficznym rodzajem spółki, może bowiem zostać założona wyłącznie przez przedstawicieli wolnych zawodów, takich jak np. lekarz, architekt, księgowi/a czy też prawnik.

Zalety:

•    ograniczona odpowiedzialności każdego wspólnika jedynie do jego własnych działań;

•    możliwość korzystania z prostszych, zryczałtowanych form opodatkowania;

•  możliwość prowadzenia przedsiębiorstwa w wymiarze większym niż przewidziany dla spółki cywilnej (100 000 zł)

 

Wady:

•     spółka może być założona wyłącznie przez osoby wykonujące wolne zawody;

•     spółka musi prowadzić pełną księgowość.
 

Spółka komandytowa

Spółka komandytowa jest spółką osobową. Spółki osobowe nie są osobami prawnymi, jednak posiadają zdolność do czynności prawnych. Spółka komandytowa uregulowana jest w Kodeksie Spółek Handlowych.

Zalety:

  • spółka komandytowa posiada osobowość prawną ;
  • pozwala na szybkie powiększenie aktywów spółki;
  • świetna forma pozyskiwania kapitału do przedsięwzięć, bez konieczności dzielenia się „władzą” w firmie;
  • kwota sumy komandytowej pozostaje w gestii ustaleń pomiędzy wspólnikami;
  • możliwość korzystania z prostych zryczałtowanych form opodatkowania ;
  • możliwość rejestracji przez Internet.

 

Wady:

  • pełna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki;
  • konieczność zawarcia umowy spółki w formie aktu notarialnego i uzyskania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego wiąże się z poniesieniem dodatkowych kosztów;
  • wymóg prowadzenia pełnej księgowości co powoduje wzrost kosztów.
     

Spółka komandytowo-akcyjna

Spółka komandytowo-akcyjna jest odrębnym typem spółki prawa handlowego. Zawiera w sobie cechy dwóch typów spółek – akcyjnej i komandytowej.

Zalety:

 

•     możliwość pozyskiwania kapitału poprzez emisję akcji;

•     komplementariusz może mieć decydujący wpływ na działania spółki bez konieczności uczestniczenia w pokryciu kapitału zakładowego.

 

Wady:

 

•     wysoki minimalny kapitał zakładowy (50 tyś.);

•     wymóg prowadzenia pełnej księgowości;

•     wysokie koszty powołania spółki.

   

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) to forma prawna działalności gospodarczej, która posiada osobowość prawną.

 

Zalety:

 

  • nadaje się zarówno do prowadzenia dużych biznesów, jak i małych rodzinnych firm;
  • kapitał wymagany do założenia spółki z o.o. wynosi  5.000 złotych;
  • wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania swojej spółki, to co mogą stracić, to wniesione do spółki wkłady na objęcie kapitału zakładowego;
  • nie wymaga drugiego wspólnika;
  • brak składek ZUS w przypadku wspólników spółek wieloosobowych;
  • możliwość wykorzystania spółki z o.o. jako podmiotu zarządzającego w spółce komandytowej.

 

Wady:

 

  • konieczne jest wniesienie kapitału zakładowego w wysokości minimum 5000 zł;
  • obowiązek prowadzenia pełnej księgowości;
  • skomplikowany i kosztowny proces założenia spółki;
  • podwójne opodatkowanie dochodów.

 

Spółka akcyjna

Jest to spółka podzielona na równą ilość akcji. Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Pozyskiwanie kapitału może odbywać się przez Giełdę Papierów Wartościowych. Spółka akcyjna ma osobowość prawną.

 

Zalety:

 

•       pozyskiwanie kapitału poprzez giełdę;

•       akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania;

 

Wady:

 

•        wysoki poziom kapitału zakładowego;

•        obowiązek prowadzanie pełnej księgowości i bardzo szczegółowej polityki informacyjnej;

•        podwójne opodatkowanie (zysk spółki i dywidenda jako zysk akcjonariusza).

 

Jak widać, wybór form prowadzenia działalności gospodarczej jest duży. Dzięki temu każdy przedsiębiorca może wybrać tę z nich, która najbardziej mu odpowiada i najlepiej pozwoli realizować cele biznesowe.

Zespół Wsparcia ING Księgowość